LSR-Kennisbank

Sterk in Medezeggenschap

Veel organisaties maken gebruik van verschillende vormen van cliëntenparticipatie. Cliëntenparticipatie is een methode om cliënten in de gelegenheid te stellen hun kennis en ervaringen in te brengen. De uitkomsten van cliëntenparticipatie zijn belangrijk voor de cliëntenraad, omdat dit signalen zijn vanuit de achterban. Welke vormen van cliëntenparticipatie zijn er?

Cliënten kijken met een ander perspectief naar de zorgverlening dan zorgverleners. Ze bezitten specifieke ervaringsdeskundigheid die uniek is en betrekking heeft op de persoonlijke situatie, de behandeling, de ziekte en het herstel. De organisatie en haar zorgverleners kunnen hiervan optimaal profiteren door het aanbod af te stemmen op het perspectief van de cliënt. Cliëntenparticipatie is een middel om te komen tot cliëntgerichte zorg. Het houdt in dat cliënten de mogelijkheid krijgen kennis en ervaringen in te brengen die bijdragen aan verbeteringen in de zorg. Een cliënt kan een individuele cliënt zijn, maar ook een bepaalde groep cliënten of cliëntvertegenwoordigers, zoals ouders en familie. Hieronder komen een aantal instrumenten aan bod die te gebruiken zijn om cliënten te betrekken bij het verbeteren van het zorgaanbod.

Toelichting
Cliëntenparticipatie is het benutten van de unieke ervaringsdeskundigheid van cliënten met als doel de kwaliteit van de zorg te verhogen.

Cliëntenparticipatie en de cliëntenraad

Cliëntenparticipatie is een goede methode als aanvulling op het werk van de cliëntenraad. Waar de cliëntenraad soms over abstracte onderwerpen praat en adviseert, geven de verschillende vormen van cliëntenparticipatie de organisatie de gelegenheid direct aan bepaalde groepen cliënten te vragen hoe ze bepaalde zorg hebben ervaren. Cliëntenparticipatie is echter geen medezeggenschap. De methode van cliëntenparticipatie is voor cliënten immers nauwelijks beïnvloedbaar. Het is de organisatie die bepaalt wanneer, waarover en hoe zij de cliënten raadpleegt. Ook bepaalt de organisatie hoe zij de uitkomsten interpreteert en welke consequenties zij hieraan verbindt. De cliëntenraad daarentegen is een structureel orgaan die actie kan nemen zodra de situatie erom vraagt.

Cliëntenraden en de methodes van cliëntenparticipatie vullen elkaar aan. De cliëntenraad kan de raad van bestuur en medewerkers adviseren over de organisatie van cliëntenparticipatie en de uitkomsten van cliëntenparticipatie leveren de cliëntenraad informatie op over de achterban. Mocht de cliëntenraad zien dat veel cliënten hetzelfde knelpunt aangeven, dan kan hij besluiten hierover een advies uit te brengen.

Tip   De cliëntenraad heeft volgens artikel 3.1.j van de Wmcz verzwaard adviesrecht over keuze voor cliëntenparticipatie en voor welke vorm wordt gekozen. Dit betekent dat de raad van bestuur de cliëntenraad om advies moet vragen wanneer hij een bepaalde vorm van cliëntenparticipatie binnen de organisatie wil toepassen. Maar de cliëntenraad kan de raad van bestuur ook ongevraagd adviseren om te kiezen voor een bepaalde vorm van cliëntenparticipatie.

Tip   Spreek met de raad van bestuur af dat de cliëntenraad de uitkomsten van de cliëntenparticipatie standaard ontvangt. Daarnaast kunt u afspreken dat een vertegenwoordiger van de cliëntenraad als toehoorder aanwezig kan zijn.

Een cliëntenraad in combinatie met verschillende vormen van cliëntenparticipatie brengt goed in kaart wat cliënten belangrijk vinden, wat zorgt voor een patiëntgerichte zorg- en dienstverlening.

Vormen van cliëntenparticipatie

Er zijn verschillende vormen van cliëntenparticipatie:

  • Focusgroepen
  • Spiegelgesprekken
  • Shadowing
  • …aan de lunchtafel met…
  • Cliënttevredenheidsmeting
  • Fotoscan
  • Cliëntenpanel

We lichten er een paar voor u toe.

Je moet ingelogd zijn om deze inhoud te bekijken. Inloggen / Registreren